Türkiye’nin envanterinde bulunan S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı yeniden gündemde…
Ankara’nın, başta Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar olmak üzere Körfez ülkeleriyle bu konuda temaslarını sürdürdüğü, ancak henüz herhangi bir ülke üzerinde kesin karar verilmediği öğrenildi.
Olası satışın yalnızca bir savunma ihracatı olarak değerlendirilmediği, aynı zamanda Türkiye’nin ABD ile savunma ilişkilerinde uzun süredir çözülemeyen S-400 krizinin aşılması, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına ilişkin sürecin yeniden canlanması açısından kritik önemde olacağı belirtildi.
İran ile ABD-İsrail arasında yaşanan son gerilimlerin Körfez ülkelerinin hava savunma kapasitesine yönelik ihtiyacını artırdığına dikkat çekilirken, oluşan yeni güvenlik ortamının Türkiye açısından stratejik bir diplomatik ve savunma sanayii açılımlarına imkan verdiği ifade ediliyor.
TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR FIRSAT PENCERESİ
NATO Zirvesi’nde ABD Başkanı Trump’ın CAATSA ve F-35 açıklamasının ardından Türkiye’nin envanterine aldığı S-400’lerin durumu konuşulmaya başlandı. Edinilen bilgilere göre Türkiye’nin elinde bulunan S-400 hava savunma sisteminin üçüncü bir ülkeye satışı için görüşmeler devam ediyor.
Körfez ülkeleri ile yapılan görüşmelerde şu ana kadar alınmış bir karar bulunmazken, Ankara durumu S-400’ün hangi ülkeye satıldığından çok Türkiye için yeni bir fırsat penceresinin açılması olarak değerlendiriyor.
ABD İHTİYACI KARŞILAYAMIYOR
Ankara’da Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar’ın da aralarında olduğu Körfez ülkelerine satışın mümkün olabileceği değerlendiriliyor.
Ankara’da, “Önemli olan hangi ülkeye satıldığı değil. İran ile ABD-İsrail arasındaki çatışmalar net bir şekilde gösterdi ki Körfez ülkelerinin ciddi bir hava savunma sistemi ihtiyacı var. ABD ise bunu karşılayamıyor. Bu nedenle ihtiyaçlarını başka ülkelerden karşılamaya çalışıyorlar. Türk firmalarının ürettiği savunma ürünlerini, özellikle de hava savunma sistemlerini istiyorlar. Türkiye de bunları vermeye çalışıyor” yorumunda bulunuldu.
ABD VE RUSYA ‘HAYIR’ DEMEZ
S-400’lerin Körfez ülkelerine satışına ABD’nin de Rusya’nın da karşı olacağını düşünmeyen kaynaklar, “Rusya neden ‘Hayır’ demez? Çünkü Körfez ülkeleriyle arasını iyi tutmak ve ilişkilerini iyileştirmek için bunu bir fırsat olarak görüyor. Rusya’nın bölge ülkeleri ile ilişkilerini yeniden kurmaya ihtiyacı var.
Amerika da satmaya razı. Rusya, üçüncü ülkelere satış konusunda olumsuz bir tutum sergilemiyor. Bir de S-400, Amerika ile ilişkilerde engel teşkil ediyor. Bu ortadan kalktığında birçok adımın önü açılacak. S-400 konusunu tek düşünmemek lazım. Daha geniş bakmak gerekiyor” ifadelerini kullandı.
PARÇA ÜRETİMİNE DÖNEBİLİRİZ
Ankara’da S-400 konusunun çözülmesi hâlinde F-35 tedarikinin de hızlanacağı konuşuluyor. CAATSA’nın kaldırılmasının çok zor bir şey olmadığını belirten kaynaklar, şu değerlendirmeyi yaptı:
- “Bunun için siyasi irade lazım. Siyasi irade olduğu müddetçe o bir anda kalkar. Ama asıl sorun F-35 ile CAATSA değil. NDAA (Mali Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) dediğimiz yasa. Onların çıkardıkları bir savunma sanayi yetkilendirme yasası var.
- Yasaklama öngören ilgili maddenin kaldırılması lazım. O zaman F-35’lerle ilgili ümit biraz daha artacak.
- F-35’leri alma olasılığı çok yükseldi. Yaklaşık bin kalem malzeme Türk firmalarınca üretiliyordu. Şimdi bu bin kalem için yeni tedarikçiler buldular.
- Yani şunu yapabilir Amerika: ‘Bunlardan şu kadar malzemeyi ben üretirken sıkıntı çekiyorum veya zamanında alamıyorum. Üretimi de hızlandıracağım. Senin firmaların şu malzemeleri üretsin.’ gibi bir şeyle gelirse yine bu programa dönmek gibi olmaz ama en azından bazı parçalar tekrar Türkiye’de üretilebilir”
F-35’LERİ ALMA SÜRECİ
F-35’lerin 2018’de teslim alınmak üzere olduğunu vurgulayan kaynaklar, ABD’de Türkiye’nin 6 adet F-35’i bulunduğunu, bunların bakımlarının yapılması gerektiğini belirtti. Edinilen bilgilere göre söz konusu uçakları kullanacak pilotlar da yeni bir eğitim alacak.
