Bursa’nın İznik Gölü, yıllardır su çekimi nedeniyle tartışmalara neden olan Gemlik Gübre şirketinin yeni projesiyle yeniden gündeme geldi. Kuraklık koşulları altında su kaynakları azalan Bursa halkı, bu durumdan endişe duymakta. Şirket, son olarak Marmara Denizi’nden su çekme hedefini belirledi. Birgün gazetesinden İlayda Sorku’nun haberine göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Gemlik Gübre’nin “Desalinasyon ve Derin Deniz Deşarjı” projesine 20 Şubat’ta onay vererek yeni bir su kaynağı oluşturdu.
Proje kapsamında, Gemlik Gübre’nin fabrikanın denizden saatte 2.947 metreküp su çekmesi planlanıyor. Bu suyun yaklaşık 1.200 metreküpü arıtılarak tatlı suya dönüştürülecek ve fabrika içinde kullanılacak. Ancak, arıtma sonrası ortaya çıkan yaklaşık 1.690 metreküp yoğun tuzlu atığın derin deniz deşarjı yöntemiyle Marmara Denizi’ne bırakılacağı belirtiliyor. Proje dosyasında, deşarj edilen suyun deniz suyundan daha yüksek tuzluluk oranına sahip olacağı kaydedilirken, bu durumun deniz ekosistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği vurgulanıyor.
Gemlik Körfezi, hali hazırda sanayi ve yerleşim baskısı altında bulunmakta ve Marmara Denizi’nin genelinden daha yüksek yüzey tuzluluğu oranına sahip. Bu bölge, “orta derecede kirli” olarak sınıflandırılıyor. Proje dosyasında, Marmara Denizi ve Adalar bölgesinin özel çevre koruma bölgesi statüsüne sahip olduğu için çeşitli kurumlardan izin alınması gerektiği de ifade edildi. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ise, derin deniz deşarjının su ürünleri stokları ve biyoçeşitlilik üzerindeki potansiyel zararlarına dikkat çekerek çevresel izleme zorunluluğu getirdi.
Gemlik Gübre’nin İznik Gölü ile ilişkisi uzun yıllardır tartışılıyor. 2004 yılında özelleştirilen şirketin, Devlet Su İşleri (DSİ) ile yaptığı protokol uyarınca gölden yıllık 10 milyon metreküp su çekme hakkı bulunuyor. DSİ Genel Müdürlüğü, su tahsisinin “üstün kamu yararı ve adalet ilkeleri” doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtti.
Son günlerde İznik Gölü’ndeki çekilme, dikkati yeniden bu duruma çekti. Yağışlardan sonra bile yaklaşık 400 metre çekilen göl kıyısında büyük borular görünür hale geldi. Yaşam savunucuları, gölden su çeken fabrikaya tepki gösterdi.
Şirketin 2018 yılında Bakanlığa sunduğu proje dosyasında da kuraklık riskine dikkat çekilmişti. İklim değişikliği nedeniyle su tahsisinde yüzde 15 ile 25 arasında kesintiler olabileceği öngörülmüştü. Gemlik Gübre, yıllar öncesinden göldeki su azalmasını öngörerek yeni bir kaynak arayışını deniz yönünde tamamlamış oldu.
